216 p.n.e. · Kanny, Włochy
Arcydzieło Hannibala: celowe cofnięcie jego środka wciągnęło Rzymian w głąb, podczas gdy skrzydła i jazda zamknęły doskonałe podwójne oskrzydlenie, unicestwiając znacznie liczniejszą armię.
Po Trebii i Jeziorze Trazymeńskim Rzym stracił w ciągu osiemnastu miesięcy dwie armie konsularne i powrócił do strategii zwłoki Kwintusa Fabiusza Maksymusa: iść krok w krok za Hannibalem, unikać bitwy, pozwolić mu się wyczerpać. Była skuteczna i głęboko niepopularna.
W 216 p.n.e. Rzym ją porzucił. Konsulów Lucjusza Emiliusza Paulusa i Gajusza Terencjusza Warrona wysłano na południe z największą armią, jaką Republika kiedykolwiek wystawiła, liczącą być może osiemdziesiąt tysięcy ludzi, by zakończyć wojnę w jedno popołudnie.
Hannibal, mając mniej więcej dwa razy mniej ludzi, wysunął swój środek do przodu w łuk z piechoty galijskiej i hiszpańskiej, a zahartowane oddziały afrykańskie ustawił z tyłu na obu flankach. Rzymska masa wcisnęła się w ten łuk, a on wygiął się do środka, nie pękając.
Gdy legiony stłaczały się coraz głębiej, piechota afrykańska zawróciła na nie z obu stron, a jazda Hannibala — po rozbiciu jazdy rzymskiej — zamknęła pierścień od tyłu. Armia, która nie widziała własnych krawędzi, nie mogła się obrócić i ledwie była w stanie unieść tarczę, została zniszczona tam, gdzie stała.
Kanny pozostają najdokładniej przestudiowanym podwójnym oskrzydleniem w historii wojskowości i miarą, którą wciąż ocenia się okrążenia. Rzym stracił w jeden dzień dziesiątki tysięcy ludzi, a wraz z nimi znaczną część senatu.
Wojny nie przegrał. Odmówił rokowań, wrócił do fabiańskiej ostrożności i przetrwał Hannibala w Italii — i to jest druga lekcja Kann: bitwa doskonała nie zawsze jest bitwą rozstrzygającą.
Scenariusz opowiada o środku, który ma ustępować pola. Rzym ma masę i chce prostej wymiany ciosów; Kartagina wygrywa, pozwalając tej masie się zaangażować, a potem uderzając z boków.
Z historii pochodzą dowódcy, strony i kształt okrążenia. Pula kart, ekonomia energii i struktura tur to własny język gry, dobrany tak, by partia pozostała czytelna i trwała kilka minut — a nie twierdzenie o tym, jak toczyła się bitwa.