MÖ 218 · Trebia Nehri, İtalya
Hannibal’ın İtalya’daki ilk büyük zaferi: şafakta bir Roma ordusunu buz gibi Trebia’nın karşı kıyısına çekti, ardından kardeşi Mago’nun komutasındaki gizli bir kuvvetle onu ezdi.
MÖ 218’in sonlarında Hannibal, Roma’nın imkânsız saydığı şeyi başarmıştı: bir Kartaca ordusunu İspanya’dan çıkarıp Pireneler’i ve Alpler’i aşmış, Po vadisine inmişti; adamları bitkin, filleri ve atları ise epey azalmıştı. İkinci Pön Savaşı birkaç aylıktı ve şimdiden Roma’nın savaşmayı planladığı İspanya’da ya da Afrika’da değil, İtalya’da sürüyordu.
Konsül Tiberius Sempronius Longus, Afrika’ya bir çıkarma hazırladığı Sicilya’dan geri çağrıldı ve Po’nun bir kolu olan Trebia yakınında Publius Cornelius Scipio’ya katıldı. Scipio kısa süre önce Ticinus’taki bir süvari çatışmasında yaralanmıştı ve beklemekten yanaydı. Konsüllük yılı dolmak üzere olan Sempronius ise muharebe istiyordu.
Hannibal iki adamı da iyi okumuş, bölgenin Galya kabilelerini çoktan Roma’dan koparmıştı; savaş alanını da kendisi seçti.
Soğuk bir aralık sabahı Hannibal, Numidya süvarisini Roma ordugâhını taciz edip geri çekilmesi için gönderdi. Sempronius yemi yuttu: ordusunu karnını doyurmadan ve havanın ısınmasını beklemeden sahaya çıkardı, kabarmış ve buz gibi akan Trebia’dan geçirdi.
Romalılar sudan ıslak, üşümüş ve kaskatı çıktılar; karşılarında yemeğini yemiş, ateş başında ısınmış bir Kartaca hattı vardı. Süvariler ve filler Roma kanatlarını sıkıştırırken piyade merkezi tuttu.
Belirleyici darbe bir önceki gece hazırlanmıştı: Hannibal’ın kardeşi Mago, seçme bir birlikle bir dere boyunca uzanan engebeli arazide saklanmış, hatlar tam olarak çatışmaya girdiğinde Roma’nın arkasına saldırdı. Roma ordusu dağıldı. Yaklaşık on bin kişilik merkezi, Kartaca hattını yarıp doğrudan Placentia’ya ulaştı; geri kalanların çoğu ulaşamadı.
Trebia, İtalya’daki savaşı açan üç felaketin ilkiydi ve onların kalıbını belirledi: Hannibal araziyi seçti, çatışmayı kendi koşullarında başlattı, daha ağır ama daha az esnek bir rakibe karşı gizli birlikler ve süvari kullandı.
Roma bir ordu kaybetti ve daha kalıcı olanı, Galya’nın kuzeyini de yitirdi. Kararsız kalan kabileler zaferden sonra Hannibal’ın safına geçti ve ona İtalya’da kalmak için ihtiyaç duyduğu insan gücünü ve toprağı sağladı. Bunu 217’de Trasimeno Gölü, 216’da Cannae izledi.
Senaryo, muharebenin gerçekte neye bağlı olduğu üzerine kurulu: göğüs göğüse bir çatışmada güçlü ama dezavantajlı başlayan bir Roma kuvveti ve gücü gözden sakladığı şeyde yatan bir Kartaca kuvveti. İki taraf da oynanabilir, çünkü sorun her iki koltuktan da ilginç: Roma tuzak kapanmadan sonuca ulaşmalı, Kartaca ise tuzağı kapalı tutmalı.
Tarih ile oyunu birbirinden ayırmakta fayda var. Komutanlar, taraflar, nehir ve pusu tarihidir. Kart havuzu, enerji ekonomisi, tur yapısı ve tek tek kartların etkileri ise oyunun kendi dilidir; bir maçın birkaç dakika sürmesi ve okunaklı kalması için seçilmiştir, muharebenin nasıl yapıldığına dair bir iddia değildir.